ISDE-subsidie 2027: dit verandert er voor warmtepomp en isolatie
Het ISDE-budget krimpt na 2027 en de subsidie per kW voor lucht-waterwarmtepompen gaat van € 225 naar € 120. De plannen, de bedragen en wat u in 2026 nog kunt doen.
De ISDE, de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing, gaat per 1 januari 2027 op de schop. Het kabinet houdt het budget voor 2027 nog vrijwel op peil, maar laat het daarna jaar op jaar dalen. Tegelijk verlaagt het ministerie de subsidie per kilowatt voor lucht-waterwarmtepompen fors, voegt het glascategorieën samen en kondigt het nieuwe eisen aan voor koudemiddel en “slimme” warmtepompen. In dit artikel zetten we op een rij wat er precies is aangekondigd, wat er nog niet vaststaat en wat dit betekent als u een warmtepomp of isolatie overweegt.
Belangrijk vooraf: de nieuwe bedragen en voorwaarden staan in een conceptregeling die deze zomer ter consultatie lag. De definitieve tekst wordt pas later dit jaar gepubliceerd en kan nog afwijken.
Kort samengevat
- Budget: bijna € 499 miljoen in 2027, daarna dalend naar € 347 miljoen in 2030.
- Lucht-waterwarmtepomp: het bedrag per kW gaat van € 225 naar € 120, de bonus voor A+++ van € 200 naar € 250. Het basisbedrag van € 1.025 blijft. Voor een toestel van 8 kW scheelt dat ongeveer € 790.
- Glas: zeven categorieën worden er drie. Triple- of vacuümglas met nieuw kozijn gaat van € 111 naar € 45 per m². HR++-glas gaat van € 25 naar € 30 per m².
- Vanaf 2028: alleen nog subsidie voor warmtepompen met een koudemiddel met GWP onder 150 en voor warmtepompen die “slim” kunnen reageren op het elektriciteitsnet.
- Bepalend is de installatiedatum, niet de datum van uw aanvraag. Wat vóór 1 januari 2027 is geïnstalleerd, valt onder de regels van 2026.
Twee documenten, één richting
De informatie komt uit twee bronnen. Op Prinsjesdag, 15 september 2026, publiceerde het kabinet de Miljoenennota 2027 met daarin het ISDE-budget voor de komende jaren. Eerder, van 17 juli tot en met 21 augustus 2026, lag de conceptwijziging van de regeling ter internetconsultatie bij het ministerie van Klimaat en Groene Groei. Daar kwamen 65 reacties op binnen. De beoogde ingangsdatum van de wijzigingen is 1 januari 2027.
De twee stukken vertellen hetzelfde verhaal: er blijft geld voor verduurzaming, maar het wordt gerichter en per maatregel minder royaal ingezet.
Het ISDE-budget tot en met 2030
| Jaar | Budget | Ten opzichte van 2026 |
|---|---|---|
| 2026 | € 501 miljoen | – |
| 2027 | bijna € 499 miljoen | vrijwel gelijk |
| 2028 | € 473,3 miljoen | -6% |
| 2029 | € 419,8 miljoen | -16% |
| 2030 | € 347 miljoen | -31% |
De Miljoenennota telt voor 2026 € 501 miljoen; RVO hanteert voor de openstelling van dit jaar € 500 miljoen. Solar Magazine meldt daarnaast dat voor 2028 en 2029 nog € 22 miljoen voorwaardelijk is gereserveerd. Of dat geld beschikbaar komt, hangt af van latere besluitvorming.
Voor dit jaar is er nog ruimte. Per 2 september 2026 was volgens RVO € 288,8 miljoen van het budget van € 500 miljoen geclaimd, verdeeld over 142.447 aanvragen. Wie in 2026 nog laat installeren, hoeft dus niet bang te zijn dat het budget op is.
Warmtepomp: van € 225 naar € 120 per kW
De grootste wijziging zit bij lucht-waterwarmtepompen met een thermisch vermogen van 1 tot en met 70 kW. Daar vallen de meeste warmtepompen voor woningen onder, ook de hybride varianten die naast een cv-ketel werken. Lees meer over dat verschil in hybride of volledige warmtepomp.
De rekensom voor 2026 en 2027
De subsidie bestaat uit een basisbedrag, een bedrag per kW thermisch vermogen en een bonus als het toestel energielabel A+++ heeft. Het basisbedrag blijft € 1.025. De andere twee onderdelen veranderen.
| 2026 | 2027 (concept) | |
|---|---|---|
| Basisbedrag | € 1.025 | € 1.025 |
| Per kW thermisch vermogen | € 225 | € 120 |
| Bonus energielabel A+++ | € 200 | € 250 |
Wat dat in de praktijk betekent voor een toestel met label A+++:
| Vermogen | Subsidie 2026 | Subsidie 2027 (concept) | Verschil |
|---|---|---|---|
| 5 kW | € 2.350 | € 1.875 | -€ 475 (-20%) |
| 8 kW | € 3.025 | € 2.235 | -€ 790 (-26%) |
| 12 kW | € 3.925 | € 2.715 | -€ 1.210 (-31%) |
Hoe groter het vermogen, hoe groter het verschil. De hogere bonus voor A+++ compenseert maar een klein deel van de verlaging per kW.
Waarom het kabinet dit doet
Uit de jaarlijkse kostprijsanalyse van RVO blijkt dat de subsidie voor lucht-waterwarmtepompen gemiddeld boven de beoogde 30% van de investering uitkomt. Daarnaast vindt het ministerie de verhouding tussen het bedrag per kW en de bonus voor A+++ een verkeerde prikkel: een groter toestel leverde meer subsidie op dan een zuiniger toestel. Door het bedrag per kW te verlagen en de bonus te verhogen, verschuift de prikkel naar efficiëntie.
Slimme warmtepompen: eerste stap in 2027, norm vanaf 2028
Het kabinet wil dat warmtepompen gaan bijdragen aan het oplossen van netcongestie. Volgens de Miljoenennota krijgen vanaf 2028 alleen nog “slimme” warmtepompen subsidie. Daarvoor wordt een Nederlandse Technische Afspraak (NTA) ontwikkeld die de eisen technisch vastlegt.
In de conceptregeling wordt overwogen om al per 2027 een eerste stap te zetten. Twee opties liggen op tafel:
- De warmtepomp kan via een energiemanagementprotocol communiceren met een externe bron, zoals een home energy management-systeem.
- De warmtepomp kan het energieverbruik regelen op basis van dynamische energie- en leveringstarieven.
Een fabrikant kan aantonen dat een toestel hieraan voldoet via de Europese productdatabank EPREL of via een productspecificatie aan RVO. De consultatieversie noemt dit nadrukkelijk een “mogelijke aanvullende voorwaarde”. Of de eis al in 2027 gaat gelden, is dus nog niet zeker.
Koudemiddel: GWP onder 150 vanaf 2028
Monoblock-warmtepompen tot 50 kW en split-warmtepompen tot 12 kW met een koudemiddel met een GWP (aardopwarmingsvermogen) boven 150 komen per 1 januari 2028 niet meer in aanmerking voor subsidie. Dit sluit aan op de Europese F-gassenverordening, die deze toestellen vanaf dat moment ook niet meer op de markt toestaat. Warmtepompen op propaan (R290) voldoen ruim aan deze eis. Wie na 2027 een warmtepomp koopt, doet er goed aan hier nu al op te letten.
Glas: drie categorieën in plaats van zeven
Voor isolerend glas, kozijnpanelen en isolerende deuren kent de ISDE nu zeven categorieën met bedragen die uiteenlopen van € 10 tot € 111 per m². Het ministerie noemt dat ingewikkeld voor aanvrager en uitvoering, en vindt de hoge subsidie voor triple glas weinig doelmatig: de extra besparing ten opzichte van HR++ staat niet in verhouding tot de extra kosten. In het concept blijven drie categorieën over.
| Maatregel | 2026 | 2027 (concept) |
|---|---|---|
| HR++-glas | € 25 per m² | € 30 per m² |
| Triple- of vacuümglas zonder nieuw kozijn | € 25 per m² | € 30 per m² |
| Triple- of vacuümglas met nieuw kozijn | € 111 per m² | € 45 per m² |
| Isolerende kozijnpanelen (Ud ≤ 1,2) | € 10 per m² | € 30 per m² |
| Isolerende kozijnpanelen (Ud ≤ 0,7) | € 45 per m² | € 30 per m² |
| Isolerende deuren (Ud ≤ 1,5) | € 25 per m² | € 30 per m² |
| Isolerende deuren (Ud ≤ 1,0) | € 111 per m² | € 30 per m² |
| Glas in monumenten, ook voor- of achterzetbeglazing | – | € 30 per m² |
De bedragen worden ook in 2027 verdubbeld als u binnen 24 maanden meer dan één subsidiabele maatregel laat uitvoeren. Voor monumenten blijft voor- of achterzetbeglazing met een U-waarde van maximaal 5,8 mogelijk; kijk voor de praktijk in monument verduurzamen en het energielabel.
Voor wie HR++-glas overweegt, wordt 2027 dus iets gunstiger. Wie triple glas met nieuwe kozijnen plant, is in 2026 aanzienlijk beter af: bij 20 m² glas is het verschil € 1.320, en bij combinatie met een tweede maatregel het dubbele.
Spouwmuur: UF-schuim niet meer subsidiabel
Het concept sluit isolatiemateriaal van UF-schuim (ureumformaldehydeschuim) uit van subsidie. Wie spouwmuurisolatie laat uitvoeren, doet er goed aan vooraf bij de uitvoerder na te vragen welk materiaal wordt gebruikt.
Foto’s: niet meer standaard meesturen, wel maken en bewaren
De verplichting om bij de aanvraag per isolatiemaatregel één foto mee te sturen vervalt. Factuur en betaalbewijs blijven verplicht. RVO houdt wel de bevoegdheid om foto’s op te vragen, bij de aanvraag of tijdens de beoordeling. De uitvoerder moet dus nog steeds tijdens het werk foto’s maken waarop de woning herkenbaar is, en u moet die bewaren.
Wat vervalt: elektrisch koken bij een warmtenet
De subsidie voor een elektrische kookvoorziening in woningen die al op een warmtenet zijn aangesloten, wordt beëindigd. Volgens het ministerie is de categorie weinig doelmatig, wordt er beperkt gebruik van gemaakt en wordt circa 70% van de aanvragen afgewezen omdat aanvragers ten onrechte denken in aanmerking te komen.
Wat blijft, voor zover nu bekend
De hoofdregels van de ISDE veranderen niet:
- U vraagt de subsidie aan binnen 24 maanden na installatie.
- De installatie wordt uitgevoerd door een bouw- of installatiebedrijf; zelf installeren is niet toegestaan.
- De woning heeft een bouwjaar vóór 1 januari 2019.
- Het basisbedrag van € 1.025 voor lucht-waterwarmtepompen blijft staan.
- De verdubbeling van isolatiebedragen bij twee of meer maatregelen binnen 24 maanden blijft.
- Controleer vooraf of het toestel op de meldcodelijst van RVO staat.
- Gebruikte materialen en installaties komen niet in aanmerking. Dat gold al voor warmtepompen en wordt nu ook voor isolatie en ventilatie expliciet vastgelegd.
Wat betekent dit voor u?
U overweegt een warmtepomp. De installatiedatum bepaalt onder welke regels u valt. Een warmtepomp die vóór 1 januari 2027 is geïnstalleerd, krijgt de bedragen van 2026, ook als u pas in 2027 aanvraagt. Houd rekening met levertijden en de agenda van de installateur; een offerte in oktober betekent niet automatisch installatie in december. Het budget voor 2026 biedt nog voldoende ruimte.
U overweegt triple glas met nieuwe kozijnen. Ook hier geldt: aangebracht vóór 1 januari 2027 betekent het huidige bedrag van € 111 per m². Na die datum is het € 45 per m².
U overweegt HR++-glas of andere isolatie. Er is geen reden tot haast. Voor HR++ wordt het bedrag zelfs iets hoger. Laat u vooral leiden door wat bouwkundig verstandig is, en combineer maatregelen zodat de verdubbeling geldt.
U koopt pas na 2027 een warmtepomp. Kies dan op efficiëntie (A+++) en let op het koudemiddel en de mogelijkheid om het toestel aan te sturen op dynamische tarieven of via een energiemanagementsysteem. Daarmee bent u ook klaar voor de eisen van 2028.
U verhuurt of zit in een VvE. Voor verhuurders en VvE’s zijn naast de ISDE de SVOH en de SVVE relevant. Die regelingen hebben eigen budgetten en voorwaarden.
Veelgestelde vragen
Is de ISDE 2027 al definitief? Nee. Het budget staat in de Miljoenennota 2027 en moet nog door de Tweede en Eerste Kamer. De nieuwe bedragen en voorwaarden staan in een conceptregeling die tot 21 augustus 2026 ter consultatie lag. De definitieve regeling wordt naar verwachting eind 2026 gepubliceerd en kan nog afwijken van het concept.
Krijg ik in 2027 nog subsidie voor een hybride warmtepomp? Ja, maar minder. Een hybride lucht-waterwarmtepomp valt onder dezelfde categorie als een volledige lucht-waterwarmtepomp. Het basisbedrag van € 1.025 blijft, het bedrag per kW daalt van € 225 naar € 120 en de A+++-bonus stijgt van € 200 naar € 250.
Ik laat in december 2026 installeren en vraag in januari 2027 aan. Welke bedragen gelden dan? Die van 2026. In de conceptregeling is de installatiedatum bepalend: een toestel dat vóór 1 januari 2027 is geïnstalleerd, valt onder de huidige bedragen. U heeft na installatie 24 maanden om aan te vragen.
Is het ISDE-budget voor 2026 nog niet op? Nee. Per 2 september 2026 was € 288,8 miljoen van de € 500 miljoen geclaimd, in 142.447 aanvragen.
Moet mijn warmtepomp in 2027 “slim” zijn? Dat is nog niet zeker. De conceptregeling noemt een slimme functie als “mogelijke aanvullende voorwaarde” per 2027, met twee opties: communiceren via een energiemanagementprotocol of regelen op dynamische tarieven. Vanaf 2028 wordt de eis vastgelegd in een NTA en krijgen volgens de Miljoenennota alleen nog slimme warmtepompen subsidie.
Wat verandert er voor triple glas? Triple- of vacuümglas met nieuw kozijn gaat van € 111 naar € 45 per m². Triple glas zonder nieuw kozijn gaat, net als HR++-glas, van € 25 naar € 30 per m². Bij twee of meer maatregelen binnen 24 maanden blijven de bedragen verdubbeld.
Bronnen
- Solar Magazine, 16 september 2026 — Bijna half miljard voor ISDE in 2027, maar budget krimpt jaren daarna fors
- Warmte365, 21 juli 2026 — Kabinet zet mes in ISDE-regeling voor warmtepompen en stuurt aan op slimme installaties
- Internetconsultatie — Wijzigingsregeling ISDE 2027, conceptregeling en toelichting
- RVO — ISDE voor woningeigenaren: warmtepomp
- RVO — ISDE voor woningeigenaren: isolatiemaatregelen
- RVO — ISDE budget
Dit artikel beschrijft de stand van zaken per 28 september 2026. De bedragen voor 2027 komen uit de conceptregeling en zijn pas zeker als de definitieve regeling in de Staatscourant staat.
Twijfelt u of u nog dit jaar moet laten installeren?
Klimaatstarters is onafhankelijk verduurzamingsadviseur. Met een verduurzamingsadvies rekenen wij voor uw woning of pand door welke maatregelen het meeste opleveren, in welke volgorde, en welke subsidie daar in 2026 en 2027 bij hoort. Zo neemt u de beslissing op basis van cijfers voor úw situatie en niet op basis van een deadline. Vraag vrijblijvend een berekening aan of doe eerst de gratis huisscan.
